Trump-Putin ittifakını kim yenebilir?
İyi gitmiyor. Elde yalnızca, Trump ve Putin’in kararlılığı var. Olağan kurallarda, ‘dünya üzerinde yapılmak istenen rastgele bir şeye daha ne lazım’ diyebileceğiniz ‘süper güç birlikteliği’, üzerlerine basa basa mayınlı alanlardan geçiyor. Hem ABD hem Rusya devlet liderleri, hem de “birlikte” kimden sakınabilir?..
Bir,
evvel şu takvimi düzeltelim; Lider Trump, ‘Ukrayna sorununu bir günde çözerim’ demişti ve bu ‘metaforik irade’, Avrupa’ya ve ülke içineydi! Yoksa Rusya dahil herkes -ki Kremlin açıkça söylemişti-barışın kısa müddette gelmeyeceğini biliyordu. Hatta, bir aydan fazla mühlet evvel Dışişleri Bakanı Sayın Fidan soru üzerine, fakat ‘Temmuz’u işaret etmişti ki, mutlaklık söz etmediği üzere ‘kusursuz barıştan’ da kelam etmiyordu. Bugün sürecin 2025 yılını devirebileceği hissediliyor. Bu Washington yahut Moskova’nın kararlılığına halel getirecek bir tehir değil. Gelgelelim iki ülke lideri birden ilk kez, çok sayıda, organize ve milletlerarası düşmana sahip…
İki
, İngiltere eski Başbakanı ve Ukrayna barışını/İstanbul muahedesini çelmeleyen bir numaralı isim Boris Johnson, bugün Kiev idaresinde kritik konumları tutan “milliyetçi” takımların savaşın bitirilmesi önünde en büyük mahzur olduğunu söyledi…
Üç
, bu takımın tuttuğu konumlara erişmesini sağlayan İngiliz İstihbarat servisi MI6’tır. Kiev’deki İngiliz hakimiyeti şahsen Zelenski’nin şahsî korumalığına kadar incelmiş durumdadır…
Dört
, Bugün kimi spekülasyonlara kulak verirseniz, İngilizler Odessa’da dahi (Karadeniz) üs kurmayı planlıyor. Yani, İngiliz-Kiev çok milliyetçileri ittifakı kilit noktalardan biridir…
Beş
, bu “hücre”nin Avrupa’daki ağ(a)ları, Trump idaresinin teşebbüslerine karşı yaşlı kıtada fiili siyaset organize ediyor! Onlar için Amerika-Rusya yakınlaşması kabul edilemez…
Altı
, Bu takım, S. Arabistan-Riyad’da yapılan görüşmelerde önerilen barış yapan teklifleri de sabote ediyorlar. Moral verici açıklamalara karşın gerçek şu ki, Riyad görüşmelerinde rastgele ilerleme yok…
Yedi
, bu yüzden geriye tek seçenek kalıyor üzere; Zelenski’nin bir formda iktidardan uzaklaştırılması! “Seçim” yahut “BM Barış Gücü” lafları buradan çıkıyor. Fakat daha çetrefilli ve büyük problemlerin kapısını açıyor…
Sekiz
, şunlardır;
a
) devasa savaş vurgunları şebekesi,
b
) Amerikan derin devleti,
c
) Bidencılar, Zelenski ve ardındakiler Avrupa ve ABD demokratlarının da dayanağına sahipler. Yani, derin devlet yüzünden Zelenski’yi “devirme girişimi” riskli, Batı demokratları/Bidencılar yüzünden seçim de sıkıntı yahut yeniden tehlikeli. Bir de Zelenski giderse yerine kim gelecek muamması var. Bu unsurlar tıpkı vakitte, “kimlerle barış konuşuyoruz” sorusunu da düşündürüyor…
Dokuz
, Putin’in BM gücü teklifinin altında yatan şu; a) Savaş durur. b) Avrupalılar sahaya-gönüllüler gücüyle-giremez. Gerisinden da seçim gelir!
On
, Avrupa’nın buna şiddetle karşı çıkacağı kestirilebilir zira sıkıntı yalnızca Rusya değil, Trump da değil. Ekonomilerini bu savaşın kaygısıyla kuruyorlar. Kamuoyları da diğer türlü ikna olamaz. Dahası, savaş biterse “sorumlu arayan” çok olur…
On bir
, buraya kadar özetleyelim; ABD ve Rusya alakalarını düzeltmek istiyor. Lakin Amerikan derin devleti, Avrupa Bidencıları ve Avrupa iktisadına çökenler direniyor. Birinci defa NATO içinde de başı-bozuklar bulunuyor!
On
iki,
ABD ve Rusya kimi “teknik” hususlarda uzlaştılar. Bu manasıyla birtakım ilerlemeler var fakat “yumuşama” atılımlarından öte değiller. Yeniden de Rusya üzerindeki yaptırımlara kapı açtığı öngörülebilir. “Jeopolitik istikrar” gayesinden ise epey uzak…
On üç
, Rusya’nın da zorlukları var. Bu savaşın iç kamuoyuna satılış biçimi, kesin sonuçlarla tatmin edilmelerini bekliyor. Mesela, toprak vermesi neredeyse imkânsız. Kiev de olduğu üzere savaş Rusya’da da milliyetçi his ve beklentileri sertleştirdi. Savaşı kazandıklarına inanmış durumdalar ve masadan çıkacak sonuç kuşku uyandırmamalı! Hasılı, orası da karışık; geçtiğimiz Cumartesi, Rus Federal Güvenlik Servisi (FSB) karargâhının yanında Putin’in resmi araç filosundan bir limuzin havaya uçtu!
On dört
, Paris ve Londra’nın başını çektiği “savaşçı” küme, vakit zaman Berlin’i de ardına alarak, Rusya’nın Avrupa’ya saldıracağını söylüyor fakat hepsi “okumuş-yazmış” Avrupa’dan, “nasıl yani” sorusu çıkmıyor! Zıddını de soran yok; olmaz ya Rusya hakikaten saldırsa kim/nasıl karşı duracak?
On beş
, Amerika’da genel kanı, Joe Biden’ın giderken bu bubi tuzağını bıraktığı halinde. Tesla’ya yönelik taarruzları dahi bunun modülü olarak görüyorlar. Trump’ı dört yıl oyalayabilirlerse, seçimlerde dengelerin değişebileceğine yatırım yapıyorlar. Başkan’ın,
“üçüncü devri düşünebilirim”
formundaki son çıkışı aslında buna cevap! Yani onlara nazaran Ukrayna savaşını bitiremeden Trump ve Putin durdurulmalı…
On altı
, geldiğimiz noktada Rusya, önerilen 30 günlük ateşkes sürecinin fonksiyonel olmayacağını açıkça lisana getirdi. Trump da buna “kızdı”. Yeni yaptırım tehdidinde bulundu. Kiev, alamayacağı toprakları geri istiyor, Moskova ise “savaşı çıkaran nedenleri” öldürmek. Bu da Rusları, barışın/zaferin alana abanmaktan geleceğine inandırıyor…
On yedi
, bir de Ukrayna-ABD ilgileri var. ‘Nadir metaller’ öne çıksa da, Amerika’nın beklentileri daha büyük. Ukrayna’yı neredeyse koloni haline getiren bir dizi unsur ülkeyi kapitülasyona bağlıyor. Birinci bakışta savaş bitkini Kiev bunlara bile razı olabilir görünse de, üstteki gerçekler/arkasındakiler bu alış-verişi de sabote ediyor…
On sekiz
, gelişmeler bizi iki harika güç başkanının, birbirlerinden öbür destekleri olmadığı üzere şaşılası bir tablonun önüne getiriyor. Trump ve Putin ‘tüm taraflara’ karşı sertleşirse ne olacağı da düşünmek gerekebilir.