NATO Genel Sekreteri Rutte: ABD’nin uyguladığı tarifeler NATO anlaşmasını ihlal etmiyor
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Brüksel’deki NATO Karargahında gerçekleştirilen iki günlük NATO Dışişleri Bakanları toplantısının akabinde basın toplantısı düzenledi. Toplantıların verimli geçtiğini ve geniş bir husus yelpazesinin ele alındığını vurgulayan Rutte, toplantıda ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ABD’nin NATO’ya bağlılığı konusunda net bir ileti verdiğini söz etti.
Rutte, “Ayrıca, Avrupa ve Kanada’nın ortak güvenliğimiz için daha fazla sorumluluk üstlenmesi ve savunma harcamalarını artırmaya devam etmesi istikametindeki beklenti lisana getirildi” dedi. Dünya daha tehlikeli bir hale geldikçe NATO’ya olan muhtaçlığın her zamankinden daha fazla ortaya çıktığını vurgulayan Rutte, “Güvenliğimize yönelik gerçek tehditlerle karşı karşıyayız. En direkt olan tehdit, Rusya’dan geliyor. Ancak yalnız Rusya değil, devlet ve devlet dışı aktörlerden gelen tehditler de mevcut. Kuzey bölgesinde, güneyde, Doğu kanadında ve siber alanda” dedi.
NATO üyesi ülkelerin dışişleri bakanlarının Hint-Pasifik bölgesindeki iştiraklerin derinleştirilmesinin değerini teyit ettiğini vurgulayan Rutte, önümüzdeki hafta bu emelle Japonya’ya gideceğini açıkladı. NATO’nun Ukrayna’ya takviyesini sürdürdüğünü ve NATO müttefiklerinin Fransa ve İngiltere’nin öncülüğünde yürütülen gayretlerle barışı teminat altına almak için sorumluluk üstlenmeye hazır olduğunu vurgulayan Rutte, “Weisbaden’deki komutanlığımız, Ukrayna’daki ofisimiz ve öteki teşebbüslerimiz aracılığıyla NATO’nun kendisi de Ukrayna’ya siyasi ve fiili takviye sağlamaya devam ediyor” dedi.
Konuşmasında ayrıyeten bugün NATO’nun kuruluş yıl dönümünün idrak edildiğini de kaydeden Rutte, “76 yıl evvel, 12 ülke bu ittifakı kuran muahedeyi imzalamak üzere bir ortaya geldi. Müttefikler, yıllar boyunca, birlikte çalışarak, güç yoluyla güvenliği tesis etti. Son iki günde duyduklarım, bu muvaffakiyetin gelecekte de sürdürülmesi yolunda emin adımlarla ilerlediğimizi ortaya koyuyor” dedi.
Gazetecilerin ABD’nin uyguladığı tarifeler ve NATO üyeleri ortasında bir ticaret savaşı yaşandığı tarafındaki ısrarlı sorularına karşılık veren Rutte, ABD’nin uyguladığı tarifelerin NATO mutabakatını ihlal etmediğini söyledi.
Bir gazetecinin müttefikler ortasında barışçıl bağlantılar ve ekonomik iş birliğine ait NATO’nun ikinci hususuna atıfta bulunarak sorduğu soruya yanıtında Rutte, “Bunların 2. maddeyi ihlal ettiğini düşünmüyorum. Geçmişte de farklı görüşlerin olduğu, tarifeler üzerinden tartışmaların yaşandığı pek çok örnek gördük. Bunlar daha evvel de oldu ve hiçbir vakit 2. unsurun ihlali olarak değerlendirilmedi” dedi.
Basın toplantısında bir gazetecinin Rusya Devlet Başkanı Putin’in Ukrayna’da ateşkes konusunda önemli olup olmadığını ortaya koyması için bir vakit sınırlaması olup olmadığı tarafındaki bir sorusuna karşılık veren Rutte, “ABD idaresi ve Lider Trump, tıkanıklığı kırdı ve görüşmeleri başlattı. Bence, bu adım çok kararlı ve tıpkı vakitte çok şuurlu atılmış bir adımdı. Bu açık bir biçimde, artık topun Rusya’nın alanında olduğu manasına geliyor. Neler olacağını görmek gerekiyor. Brüksel’den yapacağım yorumlarla, bu görüşmelere müdahale etmek istemiyorum. Bu nedenle de nasıl gelişeceğini bekleyip göreceğiz” dedi.
NATO’nun Orta Doğu ve Kuzey Afrika üzere bölgelerden yeni üyeler kabul edip etmeyeceğine yönelik bir soru alan Rutte, NATO’nun bu bölgelerdeki ülkelerle savunmalarını güçlendirmeye yönelik işbirliği içerisinde olabileceğini lakin bunun NATO’nun bu bölgelere genişleyeceği manasına gelmediğini söyledi.
Rutte, “NATO, Kuzey Atlantik ve Avrupa-Atlantik bölgesine odaklı kalmaya devam edecek. Bu, şu anda sahip olduğumuz 32 müttefiki kapsıyor ve bu coğrafyanın bir parçasıysanız siz de katılabilirsiniz” dedi.
Çin’in giderek büyüyen bir tehdit olarak görüldüğünü vurgulayan Rutte, “Ancak NATO’nun resmi terminolojisinde bu direkt olarak söz edilmiyor. Başka yandan Çin’in savunma sanayi altyapısının inşa edilişine bakıldığında Çin’in deniz kuvvetlerinin artık ABD’den daha fazla gemiyi sahip olduğunu, 2030 yılına kadar bin nükleer savaş başlığına ulaşacak olmalarına bakılırsa, Çin konusunda saf olmamamız gerektiği son derece açık” dedi.
NATO’nun Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Yeni Zelanda ile iş birliğinin bu kadar ağır olmasının sebebinin bu olduğunu vurgulayan Rutte, “Ne yazık ki Ukrayna’da olanlardan çok şey öğreniyoruz. Bu dersleri kayda geçirip, ortaklarımızla paylaşmalıyız” dedi.
Ukrayna’daki çatışmanın yalnızca Avrupa ile sonlu olmadığını ve Çin, Kuzey Kore ve İran’ın dahli ile global bir boyut kazandığını vurgulayan Rutte, “Tüm bu gelişmeleri izleyen bir seyirci var; Çin Komünist Partisi Genel Sekreteri Xi Jinping. Kendisi, bu çatışmanın sonunda kimin galip geleceğini görmek için bekliyor. Batı mı, yoksa Rusya mı? Şayet kazanan Rusya olursa, bu durumda kendi yapabilecekleri konusunda düşünmeye başlayacak. Zira onun da birtakım toprak savları var” dedi.
Askeri harcamalar açısından bakıldığında NATO’da iki katmanlılık üzere bir sorun olduğuna ve üç Baltık ülkesi ve Polonya’nın savunmaya yüzde 4 ve hatta yüzde 5 oranında bütçe ayırdıklarına dikkat çeken Rutte, “Fakat birçok vakit buradaki “iki katmanlılık” sözü, yeni üyeler ve eski üyeler ortasında ayrım yapmak için kullanılıyor. Ben bu ayrımdan nefret ediyorum. Zira her vakit söylediğim üzere, hepimiz NATO’nun doğu kanadındayız. Vilnius ile Roma, Vilnius ile Lahey, Vilnius ile Londra ya da Washington ortasındaki fark nedir? Washington biraz uzakta evet. Lakin Avrupa başkentlerini ele alırsanız, fark yalnızca 10 dakika. Yani Rusya’nın son model füzelerinin size ulaşması yalnızca bu kadar sürer. İşte fark bu. Ben Brüksel’de yaşıyorum yani ben de doğu kanadındayım” dedi.