Gazze’de 32 sanat merkezini yok etti

Gazze’de bulunan 32 kültürel yapı ve simge eserler yerle bir edilirken, az el yazmaları ve kültür merkezleri tahrip edildi. Birçok Gazzelinin faydalandığı merkezlerin yok edilmesi, İsrail’in Filistin’in tarihine göz diktiğini bir defa daha gözler önüne serdi. Eserler ortasında Gazze kentinin simgesi sayılabilecek Meçhul Asker Anıtı var. 1956’da inşa edilen bu anıt, işgalciler tarafından buldozerlerle yıkıldı. Ayrıyeten Filistin Meydanı’nda yer alan 1998’de inşa edilmiş Zümrüdüanka Heykeli de artık yok. 1998 yılında ünlü Heykeltıraş Iyad Al-Sabah tarafından yapılan bu heykel, Gazze için değerli bir sanatsal kıymet taşıyordu. İsrail işgali sırasında pek çok halk kütüphanesi de kullanılamaz hale geldi. Bunların en kıymetlisi, yüz binlerce kitap içeren Gazze Belediyesi Halk Kütüphanesi oldu. 1948’deki Nekbe’den evvel Kudüs, Yafa ve öbür yerlerde yayınlanan gazete ve mecmuaların kopyalarını içeren Cibaliye Kampı’ndak El-Asriye Merkez Kütüphanesi ve binlerce kıymetli kitabın bulunduğu Gazze Kenti’nin Al-Daraj semtindeki ünlü El-Yazıcı Kütüphanesi maksat alındı. 2021’de Gazze’ye yönelik akında yıkılan ve eskisinden daha âlâ bir halde yine inşa edilen Samir Mansur Kitapevi, 7 Ekim akınları sonrasında yine imha edildi. Eğitim düzeyi yüksek olan Gazzelilerin, daima açık olan kitap fuarları ve kitapevleri de kullanılamaz hale geldi. Gündoğumu Kitap Fuarı, Dar el-Kelime Yayıncılık, En-Nahda Yayıncılık ve En-Naim Yayıncılık da büsbütün tahrip edildi.
Gazze Şeridi’ndeki arkeolojik ve tarihi koleksiyonlar ile az el yazmaları, Kenanlılar da dahil olmak üzere tamamı antik çağlardan kalma eserler barındıran 12 müze de ağır hasar aldı. Bu müzeler ortasında Refah Müzesi, Karara Kültür Müzesi, Han Yunus Müzesi, Akkad Müzesi, Museum Hotel, Shahwan Müzesi, Deir al-Balah Müzesi, Thobe Müzesi, Paşa Sarayı Müzesi, İbrahim Abu Müzesi, Shaar Bedevi Mirası Müzesi, Badia Müzesi bulunuyor. Ünlü sanatçı Muhammad Al-Haj’ın yaptığı “Bizim Topraklarımız” isimli duvar fotoğrafının de ortalarında bulunduğu, Gazze Şeridi’nin çeşitli yerlerindeki 27 duvar fotoğrafları tahrip edildi ya da işgal askerleri tarafından üzerleri karalandı. 1985 yılında inşa edilen Rashad Al Shawa Kültür Merkezi, kütüphanesi, tiyatro sahneleri ve sanat atölyeleriyle, Filistin’de inşa edilen birinci kültür merkezi özelliğine sahipti. Gazze’deki binası, 1992 yılında Ağa Han Mimari Ödülleri’ne de aday gösterilmişti. Filistinli Sanatçılar Genel Birliği Merkezi Gazze’de bulunan Filistinli Sanatçılar Genel Birliği, Filistin kültürünü ve sanatını desteklemek, sanatkarların haklarını korumak ve Filistin halkının kültürel kimliğini korumak emeliyle kurulmuştu. Gazze’deki merkezi, sanatkarların bir ortaya gelerek fikir alışverişinde bulunabileceği, eğitim programlarına katılabileceği ve sanatsal etkinlikler düzenleyebileceği bir yerdi. Fakat burası da pek çok sanat merkezi üzere İşgalciler tarafından tahrip edildi.